Powstanie hasmonejskie

„Juda Makabi” to jedno z najbardziej poruszających dzieł Juliana Stryjkowskiego, w którym autor po raz kolejny sięga do korzeni kultury i religii, by opowiedzieć o dramacie jednostki uwikłanej w tryby wielkiej historii. Powieść skupia się na postaci Judy Machabeusza legendarnego przywódcy powstania przeciwko hellenistycznej dynastii Seleucydów rządzącej z Syrii (167-160 p.n.e.), jednak daleko jej do klasycznej, heroicznej laurki. Stryjkowski z charakterystyczną dla siebie wnikliwością portretuje Judę nie tylko jako niezłomnego wojownika i obrońcę wiary, ale przede wszystkim jako człowieka pełnego wewnętrznych rozdarć, mierzącego się z ciężarem odpowiedzialności za los narodu.

Siła tej prozy tkwi w jej niezwykłej, surowej poetyce. Autor posługuje się językiem stylizowanym na biblijny, który jest jednocześnie oszczędny i niezwykle sugestywny. Przez pryzmat walki o wolność religijną i tożsamość, Stryjkowski stawia pytania o sens ofiary, granice fanatyzmu oraz tragizm wyboru między wiernością tradycji a koniecznością brutalnej walki. To opowieść o heroizmie podszytym lękiem i o samotności człowieka, który staje się symbolem. „Juda Makabi” to lektura gęsta, mądra i wciąż aktualna, zmuszająca do refleksji nad tym, ile kosztuje ocalenie własnych ideałów w świecie pełnym przemocy. To pozycja obowiązkowa dla ceniących literaturę wysokiej próby, łączącą epicki rozmach z intymnym portretem psychologicznym.