Manipulacje totalitaryzmu

„Msza za miasto Arras” to jedna z najważniejszych i najbardziej uniwersalnych powieści w dorobku Andrzeja Szczypiorskiego. Choć akcja osadzona jest w XV wieku, w nękanym zarazą i głodem mieście Arras, książka stanowi genialny, ponadczasowy traktat o mechanizmach powstawania totalitaryzmu i zbiorowej histerii. Autor z chirurgiczną precyzją opisuje, jak strach i cierpienie stają się pożywką dla fanatyzmu, prowadząc do prześladowań, procesów o czary i ostatecznego upadku moralnego wspólnoty.

Główny bohater i narrator, Jan, po latach wraca pamięcią do tych tragicznych wydarzeń, próbując zrozumieć własne milczenie i konformizm. Szczypiorski kreśli tu porażający obraz tego, jak łatwo pod płaszczem wiary i dbałości o porządek rodzi się okrucieństwo. Styl powieści jest surowy, niemal ascetyczny, co tylko potęguje siłę jej przekazu. To lektura, która boli, bo obnaża najmroczniejsze zakamarki ludzkiej natury – potrzebę znalezienia kozła ofiarnego oraz kruchą barierę między cywilizacją a barbarzyństwem. „Msza za miasto Arras” pozostaje niezwykle aktualnym ostrzeżeniem przed każdą ideologią, która rości sobie prawo do jedynej słusznej prawdy kosztem wolności i godności drugiego człowieka. To pozycja obowiązkowa dla każdego, kto chce zrozumieć, jak rodzi się zło w białych rękawiczkach.