Łyk dobrego, burgundzkiego wina

„Colas Breugnon” to jedna z tych lektur, które działają na czytelnika niczym łyk dobrego, burgundzkiego wina – rozgrzewają, poprawiają humor i przywracają wiarę w sens istnienia. Romain Rolland, kojarzony często z monumentalnymi i poważnymi dziełami, tutaj ukazuje swoje zupełnie inne, radosne oblicze, kreśląc portret człowieka, którego nie potrafią złamać ani osobiste tragedie, ani pożary, ani nawet dżuma.

Tytułowy bohater to burgundzki rzeźbiarz w drewnie, rzemieślnik i artysta w jednym, który każdą chwilę życia celebruje z niespotykaną intensywnością. Jego filozofia jest prosta, a zarazem genialna: świat jest piękny, dopóki mamy oczy, by go podziwiać, i ręce, by tworzyć. Choć akcja osadzona jest w XVII wieku, postać Colasa pozostaje uderzająco współczesna w swoim optymizmie. To człowiek „poczciwy” nie w sensie naiwności, lecz wewnętrznej uczciwości i zgody na los, który potrafi śmiać się prosto w twarz przeciwnościom.

Język powieści jest soczysty, pełen humoru i ludowej mądrości, co sprawia, że przez kolejne rozdziały płynie się z niesłabnącą przyjemnością. Rollandowi udało się stworzyć rzadkie w literaturze dzieło, które będąc pochwałą życia, unika taniego dydaktyzmu czy przesłodzonego sentymentalizmu. To lektura obowiązkowa dla każdego, kto czuje się przytłoczony codziennością, przypominająca, że dopóki „żyje jeszcze człowiek poczciwy”, świat wciąż jest wart tego, by się nim zachwycać.